Dosyada Güner Doğan, Ömer Gezer, Özlem Akay Dinç ve Özhan Kapıcı'nın yazıları yer alıyor. Dosya 16., 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı'ya komşu devletlerin diplomatik ve ticari ilişkilerini yürütecek insanları yetiştirmek için açtıkları dil okulları ve bunların daha sonraki süreçte gelişimini ele alıyor.
Güner Doğan, Osmanlı – Venedik ilişkilerinin gelişiminde iyi dragoman ihtiyacının ortaya çıkması neticesinde dil oğlanı yetiştirilmesini ve diğer ülkelerin örnek aldığı İstanbul'da açılan dil okulunun Venedik'e taşınması fikrinin hayata geçirilme sürecinde yaşananları konu ediyor.
Ömer Gezer, köklü bir şarkiyatçılık geçmişi olan ve bu alanda yetiştirdiği insanlarla en ciddi çalışmalara imza atan Viyana'da kurulan Avusturya Dil Okulu'nun nasıl işlediğini ve hangi ölçütlere göre ne gibi yöntemlerle öğrenci yetiştirildiğini anlatıyor, bu okulla ilişkili Meninski ve Hammer gibi önemli şarkiyatçıların hayatına değiniyor.
Özhan Kapıcı, Çarlık Rusyası'nda Osmanistika ve Türkoloji'nin doğuşunun ilk aşamasını oluşturan dil eğitimi ile diplomatik ve bürokratik kurumların ilişkisini ele alıyor ve Rus okulunun diğerlerinden nasıl daha ayrıksı bir işleyiş içinde olduğunu ortaya koyuyor.
Özlem Akay Dinç ise Osmanlı ile Polonya arasında diplomatik ilişkilerin yürütüldüğü bir bağlantı noktası olarak İstanbul'da kurulan Doğu dilleri okuluyla ilgili girişimleri ele alıyor ve bu girişimin arkasındaki gücün yetersizliğinden dolayı Polonya okulunun zayıf kaldığını belirtiyor.
Dunja Resanovic, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı egemenliğinden ayrılıp Sırp yönetimine geçmesiyle Sırbistan başkenti Belgrad'da yapılan mimari tercihler ve şehir düzenlemeleri neticesinde nasıl Osmanlı geçmişinden koptuğunu ve bu değişimin nasıl yaşandığını yapılara, meydanlara, parklara, şehir kapılarına bakarak anlatıyor.
