Şah İsmail’in Maşrapa Gazeli ve Osman Hamdi Bey’in Paris Yıllarıyla İlgili Yeni Bilgiler

Toplumsal Tarih, nisan 2016 tarihli 268. sayısında “Osman Hamdi Bey’in Paris Yıllarıyla İlgili Yeni Bilgiler” başlıklı makaleyi kapağa taşıyor. Edhem Eldem, Osman Hamdi Bey’in Paris’teki bilinmeyen eşi Agarithe ve kızlarının izini mektuplar, arşiv kayıtları ve günlük sayfalarından takip ediyor.

Gökhan Çetinsaya, “Bir Jön Türk Olarak İbnülemin Mahmut Kemal İnal ve Son Sadrıazamlar” başlıklı yazısında, İbnülemin’in 37 sadrazam ve 3 padişaha yer verdiği Son Sadrıazamlar adlı eserinden II. Abdülhamid’le ilgili bölümü mercek altına alıyor.

“Kadın Eserleri Kütüphanesi’nin 25 Yılı” başlıklı söyleşide Fatmagül Berktay, çeyrek asrı geride bırakan Kütüphane’nin kuruluşundan bugüne geçen zamanda kadın hareketinde ve kadın araştırmalarında kaydedilen aşamaları Nihal Boztekin’e anlatıyor.

Duygu Coşkuntuna, “Bir Çizgi Çekmek: Şarkiyatçılık ve Çizgi Romanlar” başlıklı yazısında, Asterix, Tenten, Corto Maltese gibi karakterlerin maceralarını farklı bir gözle değerlendiriyor; çizgi romanların Doğu ile Batı arasında “Biz” ve “Öteki” bakışını nasıl ürettiğine bakıyor.

Muhsin Macit, “Şah İsmail’in Maşrapa Gazeli”nde, Safevi hükümdarı Şah İsmail’in şair kimliğini öne çıkarıyor ve ünlü devlet adamının “Hatayi” mahlasıyla, kendisine ait bir maşrapa için yazdığı gazeli inceliyor.

Lale Devrinde Savaş - İran Seferinde Organizasyon ve Lojistik

Lale Devri deyince hemen herkesin aklına Osmanlı İmparatorluğu'nun kısa ama bir o kadar da "eğlenceli" barış dönemi geliyor.

Özellikle Ahmet Refik'in anlatımlarında lale bahçeleri ve Sadabad eğlenceleriyle ünlenen, şaşalı bir dönem olarak tanımlanıyor.

Ancak bu devirde Osmanlı İmparatorluğu, Şah İsmail'den itibaren rekabet halinde olduğu doğudaki komşusu Safevîler ile uzun süre devam edecek olan bir savaşa girişmiştir. Dolayısıyla Lale Devri, aynı zamanda uzun süren savaşların ve oldukça sıkıntılı diplomatik bir sürecin yaşandığı dönem...

Bu savaşlar sırasında Osmanlı ordusu İran'a üç koldan seferler düzenleyerek başarılar kazanmışsa da bunu sürdürememiş.

Öyle ki, ele geçirilen yerlerin kaybedilmeye başlanması, sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın katlinde ve Sultan III. Ahmed'in tahttan indirilmesinde önemli bir rol oynayacaktır.

600 yılı aşkın bir süre geniş coğrafyalara, kıtalara egemen olan Osmanlı İmparatorluğu'nun başarılarında askeri gücünün yanı sıra seferleri organize edebilme yeteneği ve tecrübesi ile lojistik ikmali sağlama becerisinin payı yadsınamaz.

Serdar Genç tarafından kaleme alınan "Lale Devrinde Savaş - İran Seferinde Organizasyon ve Lojistik" adlı eser,  tam da bu konuya odaklanıyor.

Kitapta İran'a düzenlenen seferler için yapılan hazırlıklar, seferler sırasında cephelere ulaşımın nasıl ve hangi vasıtalarla sağlandığı, sefere katılan askeri birlikler, bu birliklerin iaşesinin karşılanması, seferin taşraya yansımaları ile seferin mali yönü inceleniyor.

Kısaca bir seferin görünmeyen ve pek de bilinmeyen yönü yani arka planı ortaya konulmaya çalışılıyor.

Serdar Genç, halen Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nde öğretim üyesi. Genç'in Osmanlı seferleri, Osmanlı döneminde Karesi Sancağı ve Osmanlı giyim kuşam kültürü ile ilgili çalışmaları var.

Serdar Genç: Lale Devrinde Savaş - İran Seferinde Organizasyon ve Lojistik. Kitap Yayınevi, İstanbul 2013, 251 S., ISBN : 978-605-105-119-2

Akdeniz'de 'Türk', Okyanusta 'Rûmî / Türk'; Osmanlı'da Şah İsmail'in gözdesi Tâclı Hanım'a ait tasvirler...

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları]
211 (2011), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih, 2011'in temmuz ayında yayınlanan 211. sayısında, Salih Özbaran'ın "16. Yüzyıl Portekiz  Kaynaklarında Osmanlı İmgelerine Yeniden Bakış: Akdeniz'de 'Türk', Okyanusta 'Rûmî / Türk'" başlıklı yazısını kapağa taşıyor.

Salih Özbaran, Portekiz kaynaklarında Osmanlı'nın nasıl algılandığı üzerinde duruyor ve bu algıyı İspanyol ve kıta Avrupa'sı kaynaklarındaki Osmanlı algısı ile karşılaştırıyor. "Rûmî"nin ne kadar "Türk", "Türk"ün ise ne kadar "Rûmî" olduğu ve Osmanlı imgesinde neden böyle bir ayrıma gidildiği üzerinde duruyor.

Serra Torun, Aram Kerovpyan ile Kerovpyan ve Altuğ Yılmaz'ın beraberce kaleme aldıkları Klasik Osmanlı Müziği ve Ermeniler kitabını ve burada geçen resmi tarih yazımı, "hoşgörü imparatorluğu", Osmanlı araştırmalarındaki eksiklikler, klasik Osmanlı müziği ve Ermeni müzisyenleri hakkında konuşuyor.

Mehmet Ö. Alkan, "En Doğru Bildiğimizden Kuşkulanmak" yazı dizisine 19 Mayıs'ların tarihini inceleyerek devam ediyor. Bu sayıda Osmanlı İdman Bayramı ile Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor bayramları arasındaki ilişkiyi ele alıyor.

Tülün Değirmenci, İslam kadınlarının istisnai olarak resmedildiği Osmanlı'da Şah İsmail'in gözdesi Tâclı Hanım'a ait tasvirlerin de yer aldığı el yazmalarını tanıtıyor ve bu tasvirlerin Osmanlı resim sanatı içinde ne anlama geldiği sorusuna cevap arıyor.

Zeynep Atademir, Lüleburgaz İstasyon Şefi Zaborski'nin Bulgar ordusunun Lüleburgaz İstasyonu'nu işgal etmesi ve sonrasındaki olayları anlatan raporunu sunuyor. Okuyucuya 1912-1913 Balkan Savaşlarına Zaborski'nin gözünden bakma imkânı veriyor.