Sanatsal İfade Özgürlüğü Kılavuzu: Sanatsal İfade Özgürlüğü Hakkının İhlal Edilmesinde Hak Aramanın Yolları

Sanatsal ifade özgürlüğünden kimler yararlanabilir?

Hangi ifadeler sanatsal ifade özgürlüğü kapsamındadır?

Tüm sanat disiplinleri sanatsal ifade özgürlüğü kapsamında mıdır?

Siyasi eleştiri amaçlı sanat eserleri ifade özgürlüğü kapsamında mıdır?

Müstehcen nitelikli sanat eserleri ifade özgürlüğü kapsamında mıdır?

Din ve inançlar bir sanat eserine konu olabilir mi?

Devlet sanatsal ifade özgürlüğüne müdahale edebilir mi?

Bu türden soruların cevapları, Ulaş Karan ve Pelin Başaran'ın ortaklaşa kaleme aldığı 'Sanatsal İfade Özgürlüğü Kılavuzu'nda.

@kanalkultur - Siyah Bant ve İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin işbirliğiyle hazırlanan, sanatçıların ve sanat kurumlarının sanatsal ifade özgürlüğü hakkının ihlal edilmesi durumunda haklarını nasıl arayabileceklerine dair önerilerin yer aldığı 'Sanatsal İfade Özgürlüğü Kılavuzu' yayınlandı.

Sansür

'Sansür' - Yapımcı: Tan Oral,
Kameraman: Berke Armay;
animasyon; 16 mm, 1970

[KanalKultur] - "Sansür", karikatür ve animasyon sanatçısı Tan Oral'ın, 1970 yapımı ödüllü animasyon filmi...

Çizgi film formatında yapıldı. 1970 yılında TRT'nin açtığı Kültür, Bilim ve Sanat Ödülleri yarışmasında 16 milimetrede Büyük Ödül'ün sahibi oldu.

Ödül töreninden bir hafta sonra filmin TRT'de gösterileceği söylendi; ba arada TRT'den bir ekip filmin yönetmeniyle bir söyleşi yapıp, filme kaydetti. Ancak, ne "Sansür"e dönemin tek kanalı TRT ekranlarında yer verildi; ne de yönetmenle yapılan söyleşiye...

1975 yılında Akşehir - Nasrettin Hoca Kısa Film Yarışması'ndan da büyük ödülle döndü.

1977 yılında kitap olarak yayınlandı.

Filmde yer alan karelerin kullanıldığı "Sansür"ün kitabı da benzer bir akıbete uğradı. Gözlem Çocuk Yayınevi tarafından yayımlanan kitap savcılığa ihbar edildi. Mahkemenin verdiği karar gereği, yayınevi kitabı ön kapağına vurulmuş "tehdide tabidir!" mührüyle birlikte satmak zorunda kaldı.

Dönem aynı zamanda, kitaplara yaş sınırının konduğu bir dönemdi. "Sansür"ün ön yüzünde "18 yaşından küçükler okuyamaz" ibaresi de yer aldı..

Sansürü sinemayla aşmak

Filmin ana fikrinin "umutsuzluğa kapılmamak, sansürü yine sinemayla aşmak" şeklinde belirlendiğini bildiren Tan Oral, "Sansür"ün kendini bu iddiayla var ettiğini belirtiyor. Filme bu temanın özgünlük kazandırdığını söyleyen Oral, sansüre ya da otosansüre karşı mücadelenin bitmemiş olduğunu vurguluyor.