Ali Ufkî Bey ve Saray-ı Enderun, Topkapı Sarayı'nda Yaşam

Ali Ufkî Bey'in [Alobertus Bobovius / Albert Bobowski] "Saray-ı Enderun, Topkapı Sarayı'nda Yaşam" adlı eseri, Kitap Yayınevi tarafından Türkis Noyan'ın çevirisiyle 2013 yılında yayınlandı.

Yayınevi, eser için şu ibareleri kaleme alıyor:

"Kitap Yayınevi'nin Eylül 2002'de yayınlanan 'Ali Ufkî Bey'in Topkapı Sarayı'nda Yaşam' adlı kitabı için Yayıncının Notu başlığı altında şu satırları yazmıştık:

Sahaftan Seçmeler Dizisi'nin ilk kitabının, Albert Bobovski ya da Santuri Ali Ufkî Bey'in Anıları: Topkapı Sarayı'nda Yaşam olması bizce çok anlamlı: En önemli bestekârlarından birinin Topkapı Sarayı'ndaki yaşamı anlatan yazmasını ancak 337 yıl sonra yayınlayabilen bir ülkeye herhalde pek sık rastlanmaz. Üstelik Ufkî'nin tahminen 1665'te yazdığı metni Almanlar 1669'da, İtalyanlar da 1679'da yayınlamışken... Yine de elinizdeki metin bu baskılardan yararlanarak hazırlanmamıştır. 1685'te, yani Ufkî'nin tahmini ölüm tarihinden on yıl sonra Fransa'nın İstanbul elçisi olan Pierre de Girardin bir biçimde Ali Ufkî'nin metnini ele geçirmiş ve bunu Fransızcaya çevirip sanki araştırmaları sonucunda kendi yazmış gibi Fransa'ya yollamıştır. Bu nedenle metinde biri Ali Ufkî'ye diğeri Girardin'e ait iki 'ses' duyulmaktadır. Okurun bu sesleri kolaylıkla birbirinden ayırabileceğine ve Girardin'in, Annie Berthier ile Stefanos Yerasimos'un Giriş bölümünde belirttikleri gibi, 'genellikle art niyetli yorumları'nı Ali Ufkî'ye mal etmeyeceğine inanıyoruz. Gelecekte Almanca metnin çevirisini yayınlayarak okurlarımızı Ali Ufkî ile baş başa bırakabilmeyi de istiyoruz.

Albertus Bobovius / Ali Ufkî Bey'in 1669'da Saray-ı Enderun adıyla Almanca yayınlanan kitabını Türkçeye çevirterek bu sözümüzü ancak 10 yıl sonra yerine getiriyoruz. Değerli arkadaşımız Türkis Noyan eseri sadece Almancadan çevirmekle kalmadı, metni 1679 tarihli İtalyanca baskısıyla da karşılaştırdı ve her iki metnin birbirleriyle tutarlı olduklarını saptadı. Noyan'ın okurlarımıza sağladığı en önemli olanak ise Saray-ı Enderun'u Topkapı Sarayı'nda Yaşam'la karşılaştırıp Pierre de Girardin'in Ali Ufki'nin metinlerine nerelerde müdahale ettiğini saptayarak bu baskıya notlar koyması oldu.

Yakın Tarihten Notlar: Ali Ufkî 400 Yaşında...

[KanalKultur] - Türk Musikisi Vakfı, "2010 Ali Ufkî Yılı" başlıklı projesinde, İstanbul müzik dünyasının en önemli mimarlarından biri ve asıl adı Albert Bobowski olan Ali Ufkî'nin 400. doğum yıldönümüne anlamlı bir armağan sundu.

Aslen bir Leh (Polonyalı) olan ve genç yaşında girdiği Osmanlı sarayında önemli uluslararası siyasi görevlerde bulunan Ali Ufkî, derin kültürel birikimi içinde geniş bir yer kaplayan "müzik adamı" özelliğiyle, Klasik Türk Müziği'nin orijinal kaynakları arasına giren önemli eserlere imza attı. Yaşadığı dönemin günlük müzik hayatında nota kullanılmadığı halde, döneminin İstanbul'undaki müzikleri notaya alarak korunmasını ve günümüze aktarılmasını sağladı.

Ali Ufkî'nin aktardığı müzikler, döneminin müziğini birebir yansıttığı için, Klasik Türk Müziği'nin sözlü biçimde aktarılan genel repertuvarından ayrı ve doğrudan "otantik" özellik taşıyor.

Fikret Karakaya'nın önderliğinde kurulan Bezmârâ topluluğu, bu önemli müzik adamının aktardığı büyük zenginliği keşif çalışmaları üzerine yoğunlaştı. Fransa devletinin desteğiyle, bugün artık çoğu kullanılmayan ve örneği günümüze ulaşmayan dönemin çalgıları eski elyazmalarındaki resimlerinden ve tariflerinden yola çıkılarak yeniden yaptırıldı. Bu çalgılardan kurulan Bezmârâ topluluğu, Fikret Karakaya'nın yönetiminde, "Ali Ufkî uzmanlığına" ulaşan bir müzik varlığı ortaya koydu. Topluluk, yurtiçinde ve yurtdışında verdiği sayısız konserin yanısıra yayımladığı çok sayıda CD ile yerli ve yabancı müzik çevrelerinde önemli bir yer edindi.